Zdrowie » Medycyna
Czerniak rodzinny – zapisany w genach
Czerniak jest wyjątkowo złośliwą odmianą nowotworu skóry. Stanowi od 1 do 2 procent wszystkich diagnozowanych nowotworów w Polsce. Niestety w ostatnich latach lekarze obserwują systematyczny wzrost zachorowalności na to schorzenie, nie tylko w Polsce, ale ogólnie na całym świecie. Ofiarami czerniaka są przeważnie ludzie rasy białej, coraz więcej pacjentów jest z grupy wiekowej 30-50 lat, co dotąd było rzadszym zjawiskiem.
Co powinno zwrócić szczególną uwagę
Czerniaka diagnozuje się wstępnie według systemu klasyfikacji ABCDE:
● A – asymetria znamienia
● B – nierówne brzegi znamienia (nieregularny kształt)
● C – różnoraki kolor znamienia (nierówne wysycenie barwników)
● D – średnica znamienia przekracza 5 mm
● E – uwypuklenie znamienia
Występowanie więcej niż jednej z tych cech powinno skłonić do wizyty u dermatologa. Zaleca się wówczas wykonanie badania dermatoskopem, specjalnym urządzeniem, które pozwala obejrzeć znamiona w powiększeniu. Zaawansowana postać czerniaka może objawiać się swędzeniem i obrzękiem, a nawet krwawieniem. Jest to znak, że należy natychmiast udać się do lekarza.
Czerniak występujący rodzinnie – kogo może dotyczyć
„Tak zwany dziedziczny czerniak złośliwy w 25 do 40 procent przypadków powstaje w wyniku zaistnienia mutacji w genie CDKN2A. Gen ten odgrywa niezwykle istotną rolę w organizmie człowieka, gdyż między innymi odpowiada za kodowanie białek zapobiegających niekontrolowanym podziałom komórkowym. Mutacje w genie CDKN2A prowadzą do powstawania nowotworów” – mówi lek. Paweł Stelmasiak, onkolog z Centrum Medycznego ENEL-MED.
Nosicielstwo tej mutacji to 30 procentowe ryzyko zachorowania na czerniaka. Wzrasta ono jednak gdy w rodzinie już pojawił się przypadek tego nowotworu skóry.
Warto wiedzieć: Występowanie mutacji genu CDKN2A to także większe ryzyko zachorowania na raka trzustki oraz nowotworów złośliwych mózgu.
Badanie genetyczne można rozważyć:
● gdy członek bliskiej rodziny (ojciec, matka, brat, siostra) zachorował na czerniaka,
● gdy posiada się skórę wrażliwą na działanie promieni ultrafioletowych (cechy wyróżniające: jasna karnacja, rude lub bardzo jasne włosy, piegi, niebieskie tęczówki, skłonność do poparzeń słonecznych),
● w przypadku mutacji genu CDKN2A u bliskiego krewnego
Badanie genetyczne w kierunku wykrycia tzw. rodzinnego czerniaka są proste i szybkie. Można je wykonać w placówce medycznej albo samodzielnie w domu, zamawiając on-line specjalistyczny pakiet. Badanie sprowadza się do umieszczenia kilku kropel krwi na specjalnej bibułce. Tak przygotowane próbki należy włożyć do odpowiedniego opakowania i odesłać do laboratorium.
Jak przeciwdziałać
Szczególnie osoby, które znajdują się w grupie wysokiego ryzyka, powinny zadbać o wprowadzenie do życia działań profilaktycznych przeciw czerniakowi. Ale pamiętać powinien o nich każdy. Czerniak jest bardzo złośliwą odmianą nowotworu skóry, która późno wykryta ma niestety wysoką śmiertelność. Dlatego warto pamiętać o następujących wskazówkach. Należą do nich:
● zapewnienie skórze ochrony przeciwsłonecznej, szczególnie w okresie wiosenno-letnim (poziom filtra powinien być dostosowany do karnacji i potrzeb skóry, warto w tym zakresie skorzystać z pomocy dermatologa)
● okresowe badania znamion dermoskopem (zaleca się raz na pół roku)
● profilaktyczne usuwanie znamion, które budzą podejrzenia, oraz badanie ich pod kątem histopatologicznym
● nadzór onkologiczny dla osób z rodziny chorego na czerniaka
● skrining zagrożonego narządu, w którym pojawił się przerzut u chorego członka rodziny
● badanie genetyczne pod kątem występowania mutacji m.in. CDKN2A
„Badanie genetyczne jest środkiem profilaktycznym, o którym warto pomyśleć. Daje ono bowiem możliwość wcześniejszego wykrycia nowotworu albo określenia predyspozycji do niego, a tym samym podjęcia określonych działań mających na celu ratowanie zdrowia” – dodaje lek. Paweł Stelmasiak.
401 nowych lokali inwestycyjnych powstanie na postoczniowym gdańskim Młodym Mieście
Gdy architektura spotyka technologię. Kulisy powstania wirtualnego domu Szymona Marciniaka
Zatrzymaj smaki jesieni na dłużej. Poznaj suszarkę do żywności SMAPP 610
Knauf Industries - 40 lat doświadczenia i innowacji
Grupa Corialis otrzymuje Platynowy Medal Ecovadis 2026 r.
Komentarze (0)