CentrumPR.pl

Dom » Nieruchomość

Słup energetyczny na działce — jakie ma to znaczenie dla właściciela nieruchomości?

Zobacz więcej zdjęć »

Wielu właścicieli nieruchomości, na których od lat stoi słup energetyczny lub przebiega linia wysokiego napięcia, traktuje tę sytuację jako trwały i niezmienny element krajobrazu, z którym po prostu trzeba się pogodzić.

Tymczasem obecność urządzeń przesyłowych na prywatnym gruncie ma konkretne konsekwencje prawne, a ich świadomość pozwala właścicielowi ocenić, czy przysługują mu roszczenia wobec przedsiębiorstwa energetycznego, w tym wynagrodzenie za służebność przesyłu, jeśli infrastruktura znajduje się na działce bez odpowiedniego tytułu prawnego.

Jak słup energetyczny wpływa na korzystanie z działki

Obecność słupa energetycznego, transformatora czy linii napowietrznej na nieruchomości niemal zawsze ogranicza możliwość jej swobodnego zagospodarowania. Przepisy budowlane oraz normy bezpieczeństwa wymagają zachowania określonej odległości zabudowy od urządzeń przesyłowych, co w praktyce może wykluczać wzniesienie budynku w części działki, a niekiedy istotnie ograniczać jej powierzchnię użytkową. Dotyczy to zarówno działek budowlanych, na których planowana jest inwestycja mieszkaniowa, jak i gruntów rolnych, gdzie słup i związana z nim strefa ochronna utrudniają prowadzenie upraw czy przemieszczanie się maszyn rolniczych.

Dodatkowym utrudnieniem bywa konieczność udostępniania terenu pracownikom przedsiębiorstwa energetycznego w celu konserwacji, napraw czy modernizacji urządzeń, co wiąże się z okresowym ograniczeniem swobody korzystania z części nieruchomości, a czasem także z ryzykiem uszkodzenia nawierzchni, ogrodzenia czy upraw w trakcie prowadzonych prac.

Czy przedsiębiorstwo energetyczne ma prawo do korzystania z gruntu

Nie każda obecność urządzeń przesyłowych na działce oznacza, że przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z niej zgodnie z prawem. Podstawą legalnego korzystania z cudzej nieruchomości może być umowa ustanawiająca służebność przesyłu, decyzja administracyjna wydana w oparciu o wcześniej obowiązujące przepisy, a w niektórych przypadkach także zasiedzenie tego prawa po upływie odpowiednio długiego okresu nieprzerwanego korzystania z gruntu. Jeżeli żadna z tych podstaw nie istnieje, przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z nieruchomości bezumownie, co otwiera właścicielowi drogę do dochodzenia stosownych roszczeń finansowych.

Warto zaznaczyć, że dotychczasowe orzecznictwo dotyczące zasiedzenia służebności przesyłu uległo istotnej zmianie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował możliwość liczenia okresu zasiedzenia od czasu sprzed sierpnia 2008 roku. Zmiana ta ma bezpośrednie znaczenie dla wielu spraw, w których przedsiębiorstwa energetyczne dotychczas broniły się właśnie zarzutem zasiedzenia, powołując się na wieloletnie, nieprzerwane korzystanie z gruntu sięgające lat wcześniejszych.

Jakie roszczenia przysługują właścicielowi

Właściciel nieruchomości, na której znajdują się urządzenia przesyłowe bez odpowiedniego tytułu prawnego, może domagać się ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem, jeśli przedsiębiorstwo energetyczne zamierza w dalszym ciągu korzystać z gruntu w sposób legalny i uporządkowany. Alternatywnie może dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości za okres, w którym urządzenia znajdowały się na działce bez podstawy prawnej, a w niektórych sytuacjach także odszkodowania za spadek wartości nieruchomości lub szkody powstałe podczas prac eksploatacyjnych prowadzonych przez przedsiębiorstwo.

W przypadkach, w których nie istnieje żaden tytuł prawny do korzystania z gruntu, właściciel może również rozważyć wystąpienie z roszczeniem o usunięcie urządzeń, choć tego rodzaju sprawy wymagają szczególnie starannej analizy, ponieważ przedsiębiorstwo energetyczne często broni się argumentem o znaczeniu infrastruktury dla lokalnej społeczności.

Wpływ słupa na wartość nieruchomości

Obecność urządzeń przesyłowych, zwłaszcza linii wysokiego napięcia, zazwyczaj przekłada się na obniżenie wartości rynkowej nieruchomości, co potwierdzają operaty szacunkowe sporządzane przez rzeczoznawców majątkowych w sprawach dotyczących tego rodzaju roszczeń. Skala tego spadku zależy od rodzaju urządzenia, jego lokalizacji na działce, powierzchni objętej strefą ochronną oraz przeznaczenia gruntu, ponieważ ograniczenia zabudowy mają zupełnie inne znaczenie dla działki rolnej niż dla działki budowlanej położonej w atrakcyjnej lokalizacji. Rzeczoznawca majątkowy, sporządzając wycenę, bierze pod uwagę zarówno bieżące ograniczenia w korzystaniu z gruntu, jak i utracone możliwości jego przyszłego zagospodarowania, co w praktyce często ma większe znaczenie dla ostatecznej wysokości roszczenia niż sam fakt obecności urządzenia na działce.

Co zrobić, gdy słup stoi na działce bez tytułu prawnego

Pierwszym krokiem powinno być ustalenie stanu prawnego nieruchomości, w tym sprawdzenie księgi wieczystej, dostępnych decyzji administracyjnych oraz historii korzystania z gruntu przez przedsiębiorstwo energetyczne. Na tej podstawie można ocenić, czy istnieje podstawa prawna do korzystania z działki, a jeśli jej brak, jakie roszczenia realnie przysługują właścicielowi i w jakiej wysokości. Negocjacje z przedsiębiorstwem energetycznym często poprzedzają skierowanie sprawy do sądu, choć w wielu przypadkach dopiero złożenie pozwu skłania przedsiębiorstwo do poważnego potraktowania roszczeń właściciela. Warto również pamiętać, że roszczenia dotyczące usunięcia naruszenia własności nie przedawniają się, dlatego brak działania przez wiele lat sam w sobie nie zamyka drogi do dochodzenia swoich praw, w przeciwieństwie do roszczeń finansowych, które podlegają ogólnym terminom przedawnienia.

Słup energetyczny lub inne urządzenie przesyłowe na prywatnej działce ma realny wpływ zarówno na sposób korzystania z nieruchomości, jak i na jej wartość rynkową, a jego obecność bez odpowiedniego tytułu prawnego otwiera właścicielowi drogę do dochodzenia konkretnych roszczeń finansowych. Weryfikacja stanu prawnego działki jest pierwszym krokiem, który pozwala ustalić, czy przysługuje wynagrodzenie za służebność przesyłu lub inne świadczenie związane z korzystaniem z gruntu przez przedsiębiorstwo energetyczne.

Źródło zdjęć : pixabay