CentrumPR.pl

Gospodarka » Przemysł

Do czego służą koła zębate?

Zobacz więcej zdjęć »

Koła zębate są bardzo popularne ze względu na to jak szerokie mają zastosowanie. Uogólniając możemy się z nimi zetknąć dosłownie wszędzie, a już dokładniej rzecz ujmując spotkamy je np. zarówno w tradycyjnym zegarku jak również w samochodzie czy wielkich turbinach, także rozrzut jest duży.

Kształt linii zęba, parametry

Koła zębate są prostej konstrukcji. Składa się z wieńca zębatego, piasta oraz łącznika, który nie zawsze dostrzeżemy. Najczęściej jest to sytuacja, kiedy mamy do czynienia z kołem, które posiada niewielką ilość zębów. Wtedy łącznik nie jest potrzebny. Wiecie jak nazywa się tego rodzaju koło zębate? Zębnik. Jeżeli chodzi o części to warto jeszcze rozłożyć wieniec zębaty. W jego skład wchodzą zęby i wieniec. Jest jeszcze coś co nazywa wrębami. To przestrzeń, która znajduje się pomiędzy zębami. Ciężko powiedzieć, że wchodzi ona w skład koła zębatego, niemniej jednak wspomnieć należy. Przejdźmy teraz tak jak sugeruje tytuł nagłówka do kształtu linii zebów. Możemy wyróżnić: zęby daszkowe, śrubowe, prostowe i łukowe. Te ostatnie są stosowane tylko i wyłącznie w przekładniach stożkowych. W ten sposób dotarliśmy do parametrów. Być może, niektórzy będą zaskoczeni ich ilością. Jest ich 14. To może, zacznijmy od zębów. Są one oznaczone za pomocą litery z. Jeżeli chodzi o wysokość zęba to ukryjemy ją pod literą h. Wysokość tą możemy podzielić na dwie kolejne. Pierwsza z nich będzie dotyczyć głowy zęba (ha), a druga jego stopy (hf). Skoro jesteśmy przy zębie to jego moduł oznaczamy za pomocą m, a  współczynnik jego wysokości kryje się pod literą y. Nie jest to jedyny współczynnik, z którym mamy do czynienia przy kołach zębatych. Jest jeszcze współczynnik korekcji. Jego oznaczenie to litera x. Zostały nam jeszcze podziałki, średnice i coś co nazywamy luzem wierzchołkowym (c). To może po kolei. Wyróżniamy dwie podziałki: zasadniczą i obwodową. Jeżeli chodzi o średnicę to możemy usłyszeć o podziałowej, stóp, koła zasadniczego i obwodowej.

Zastosowanie

Bez koła zębatego nie ma prawa istnieć np. żadna przekładnia zębata. Tak jak już na początku wspomniałem dziedzin, w których ma ono zastosowanie jest naprawdę dużo. Wymieniłem zegarek, samochód, wielkie turbiny, ale do tego grona należą również podstawowe układy napędowe. Dobrze by było (dla koła zębatego), gdyby długość robocza i prędkość przesuwu były dość duże. Co do zastosowań można jeszcze wspomnieć o urządzeniach, które nie są obce w naszym gospodarstwie domowym. Być może, niektórzy z Was zastanawiają się w jaki sposób dobierane jest koło zębate do poszczególnych zastosowań. Jeżeli rzeczywiście tak jest to wątpliwości te powinny zostać za chwilę rozwiane. Dobór ma związek z modułem zęba. Ten z kolei jest współczynnikiem określanym na podstawie części koła zębatego. Gdyby ktoś zapomniał to są to: wieniec zębaty i piasta, a także łącznik. Było to wspominane na początku tekstu. Wracając jednak do modułu, dobór koła zębatego do konkretnego zastosowana ma związek z tym co znajdziemy w Polskiej Normie dla kół zębatych.